Reizen met de zekerheid van R-net. Het is de slogan van een vervoerconcept dat in 2011 geïntroduceerd werd. Alle vervoermiddelen zijn herkenbaar, ze zijn grijs met rood. Hetzelfde geldt voor alle communicatiemiddelen; er is een stevige stijlgids die precies voorschrijft hoe alles eruit moet zien. Het idee was om het merk overal te introduceren waar bepaalde snelle ov-verbindingen aanwezig zijn.
Wat er ook in de stijlgids voorgeschreven staat, is het huisstijllettertype. Voor alle communicatie wordt het lettertype Profile voorgeschreven. Het is een bijzondere keuze, want R-net, dat niet gebonden is aan een vervoerder, kan dus ook ingevoerd worden op plekken waar vervoerders juist gebonden zijn aan de nieuwe “reisinformatiestandaard”, waar Frutiger wordt voorgeschreven. Een lettertype dat in veel opzichten beter leesbaar is, zeker vergleken met Profile.
Profile is ontworpen door Martin Wenzel, werkzaam bij Supertype, een Duits typografisch bureau. Wenzel is al lang actief als typograaf. In 1991 was hij de eerste in Duitsland die gebruik maakte van een Apple Macintosh. Martin Wenzel was tot 2005 woonachtig in Nederland. In dat land studeerde hij Typografie en Vormgeving aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. Deze studie rondde hij in 1998 af. Een jaar later publiceerde hij FF Profile.
Het lettertype is een combinatie van moderne typografie met klassieke en speelse elementen. Zo zijn de cijfers uitgevoerd in twee varianten, namelijk geschikt voor lopende teksten en voor tabellen. Ook de klassike “g”, die als standaard getoond wordt bij het gebruik van dit lettertype, is een klassiek ogend element. Hetzelfde geldt voor de ligaturen die zijn opgenomen, bijvoorbeeld voor de lettercombinaties “ffh”, “ffi” en “ffj”. Door de eigenschappen van de karakters, is het een prettig leesbaar lettertype. Zo is het lettertype te zien in boeken en op doosjes van geneesmiddelen.
Is het lettertype hierdoor ook geschikt voor bewegwijzering, of populair gezegd “signing”. Wellicht niet, en dat ligt niet aan het ontwerp. Bij het juiste gebruik, kan het een prima leesbaar lettertype zijn. Maar er zijn wel kanttekeningen bij te plaatsen. Het gevaar bestaat dat er gemakzuchtig van Profile gebruik wordt gemaakt. Dat wil zeggen; er wordt slecht gekeken naar de typografie. Zo is de klassieke “g” niet altijd duidelijk. In de karakterset is overigens wel degelijk een reguliere “g” te vinden, alleen moet die wel geselecteerd worden. Hetzelfde geldt voor de cijfers. Op tal van borden zijn cijfers terechtgekomen die niet geschikt zijn voor “signing’. Men had voor de “tabelcijfers” moeten kiezen. Door deze slordigheden neemt de leesbaarheid in ieder geval niet toe.
Hoe lang Profile het nog gaat volhouden in het Nederlandse openbaar vervoer, is de vraag. Ook hier geldt dat het niet aan het ontwerp ligt, maar aan de diverse standaarden die geïntroduceerd worden. Zo wint Frutiger steeds meer terrein, zoals hierboven beschreven. Het is uiteindelijk aan de concessieverlener om hier over na te denken. In de praktijk blijkt dat de strenge stijlgids van R-net op sommige punten nog zeer flexibel kan zijn.
