Gebruikers van gps in de Baltische staten en delen van Finland kunnen er minder vaak van uitgaan dat coördinaten kloppen.
Het is het resultaat van aanhoudende verstoringen die, naar alle waarschijnlijkheid, vanuit Rusland komen. Het zorgt ervoor dat met name defensie en de luchtvaart problemen ondervinden. Onlangs werd ook duidelijk dat ook navigatie op de Narva, die Estland en Rusland scheidt, minder betrouwbaar wordt.
Dat gps-signalen verstoord worden, is niet nieuw. Al jaren verstoort Rusland deze signalen en weigeren ze, na herhaaldelijke verzoeken, ermee te stoppen. De apparatuur die de signalen verstoort, wordt gemonteerd op telefoniemasten nabij de grens. Het zijn apparaten met een bereik van ongeveer 25 kilometer, maar door een kundig netwerk langs de grenzen, heeft het een grote impact. Vorig jaar moest een vliegtuig rechtsomkeert maken omdat het niet meer betrouwbaar kon navigeren. Volgens Zweedse media kregen meer dan 100.000 vluchten in de regio te maken met verstoorde gps. Dit jaar kreeg weer een vliegtuig te maken met een verstoord gps-signaal. Dat haalde het nieuws, omdat John Healey, de Britse minister van Defensie, aan boord was.
Na een bezoek aan de Britse troepen, gestationeerd in Estland, vloog hij terug naar het Verenigd Koninkrijk. Gedurende 3 uur moesten de piloten op een andere wijze navigeren. Tegelijkertijd konden inzittenden van het vliegtuig geen verbinding maken met mobiele netwerken en het internet. Het is onduidelijk of het signaal doelbewust is verstoord.
Het beïnvloeden van het gps-signaal heeft nog meer nadelen. De diverse drones die in de Baltische staten en Finland terechtkwamen, raakten uit koers doordat ze niet meer goed konden navigeren. Oekraïne vuurt ze af op Russisch doelen, maar Rusland zorgt ervoor dat ze uit koers raken.
Het is volgens deskundigen belangrijk om onderscheid te maken tussen de manieren waarop gps beïnvloed wordt. Bij een verstoord signaal zijn er twee opties die worden toegepast. Wanneer een gps-signaal verstoord wordt, is geen communicatie meer mogelijk met de satellieten. De daadwerkelijke positie is dan niet meer te bepalen. Een andere methode, die technisch lastiger is, wordt “spoofing” genoemd. In dat geval is er wel een verbinding, maar krijgt de ontvanger verkeerde coördinaten door. Dit lijkt het geval te zijn bij de Oekraïense drones die uit koers raken.
Vooralsnog lijken er geen adequate oplossingen te zijn om dit probleem op te lossen. Vliegtuigen hebben meerder manieren om te navigeren en de scheepvaart krijgt adviezen om andere middelen te gebruiken voor de navigatie op het water. Gebruikers van gps in de auto, lijken nauwelijks last te hebben.
