Onderzoeksjournalisten uit onder andere Estland en Duitsland hebben documenten achterhaald waarin te lezen is wat Rusland van plan is in de Baltische staten. In deze stukken is te lezen dat Rusland de invloed in de drie landen wil vergroten. De documenten zijn uit 2021 en zijn volgens enkele Duitse veiligheidsexperts authentiek.
De strategie die de Russische invloed zou moeten vergroten, is bedacht door de denktank voor Internationale Samenwerking. Deze rapporteert aan de vicevoorzitter van het Russische Presidentieel Bestuur, Dmitri Kozak. Kozak rapporteert vervolgens weer aan Poetin. Het voornaamste doel van de plannen is om de invloed van de NAVO in de Baltische staten te verminderen en om de publieke opinie jegens de NAVO negatief te beïnvloeden.
Het Kremlin wilde dit bewerkstelligen door Russischtalige media te ondersteunen zodat deze de publieke opinie zouden kunnen beïnvloeden. Ook bepaalde goede doelen, gericht op Russen, zouden financiële steun ontvangen. Daarnaast wilde Rusland de interne markt openstellen voor de Baltische staten, op voorwaarde dat de overheden de invloed van de NAVO in hun landen zouden beperken.
Naast deze plannen, zette Rusland ook in op het behouden van Russischtalig onderwijs. Het verwijderen van Sovjetmonumenten zou ook tegengegaan moeten worden. Verder wilde Rusland voorkomen dat de elektriciteitsnetten van de Baltische staten losgekoppeld zouden worden van het Russische stroomnet. Tot slot wilde Rusland veel meer Russische goederen naar de landen exporteren. Alles om de Russische invloed in Estland, Letland en Litouwen te vergroten. In de plannen wordt niet gesproken over militaire actie tegen de drie landen.
In Estland wordt niet verrast gereageerd. Premier Kaja Kallas reageert kort maar bondig: “We kennen onze buren.”. Verder laat zij weten dat Estland en de bondgenoten al langer op de hoogte zijn van dergelijke plannen. Ook vanuit Letland en Litouwen wordt op eenzelfde manier gereageerd. Aleksander Toots van de Estse veiligheidsdiensten (Kaitsepolitseiamet) zegt dat men deze documenten serieus moet nemen. Echter moet men wel in het achterhoofd houden dat ze uit 2021 komen en de schrijvers ervan geen idee hadden wat in februari 2022 zou gebeuren.
De oorlog in Oekraïne heeft ervoor gezorgd dat Rusland veel lastiger deze plannen kan uitvoeren. Zo verwijderden de Baltische staten versneld alle Sovjetmonumenten. Iets waar al lang over gediscussieerd werd, maar slechts sporadisch werd uitgevoerd. Estland verplichtte afgelopen jaar alle openbare scholen om onderwijs in het Ests aan te bieden. Russisch is nu een keuzevak en in principe niet meer verplicht. Daarnaast zijn de drie landen in een vergevorderd stadium om hun elektriciteitsnetten los te koppelen van het Russische netwerk.
Op het gebied van Russiche media is er sinds 2022 ook veel veranderd. Veel televisiekanalen zijn verboden vanwege het verspreiden van propaganda. In de jaren ervoor nam Estland al stappen tegen Sputnik, een Russische mediaonderneming ondersteund door het Kremlin. De internationale handel, waar Rusland ook op in wilde zetten, is ook tot stilstand gekomen. Eén van de belangrijkste grensovergangen, bij Narva, is nota bene door de Russen zelf gesloten. Verder maken sancties het onmogelijk om goederen te verhandelen.
Tot slot is de publieke opinie over de NAVO niet ten gunste van Rusland veranderd. Integendeel, veel meer Esten zijn voorstander van de aanwezigheid van NAVO-troepen in het land. Ook de animo om bij Kaitseliit aan de slag te gaan is toegenomen. Verder verhoogt Estland de defensie-uitgaven naar ruim 3%. Al met al heeft Rusland er zelf voor gezorgd dat de plannen nagenoeg onmogelijk zijn geworden.
