Het Nederlandse tekort aan cellen kan mogelijk worden opgelost door gedetineerden hun straf in buitenlandse gevangenissen te laten uitzitten.
Terwijl Nederland cellen tekort komt, is er in Estland juist een overschot. Aangezien Estland de gevangenissen niet wil sluiten of leeg wil laten staan, is men gaan kijken naar diverse alternatieven. Eén daarvan is het verhuren van de lege cellen aan het buitenland. Het Verenigd Koninkrijk toonde al interesse, nu volgt Nederland.
Ingrid Coenradie, de verantwoordelijke staatssecretaris, heeft inmiddels al een bezoek gebracht aan het beoogde cellencomplex in Tartu. Tijdens het bezoek werd ook gesproken met de Estse minister van Justitie, Liisa Pakosta. Beiden kwamen overeen dat een vervolggesprek nog zou plaatsvinden om de financiën door te nemen. Ook zouden beiden kijken naar de juridische aspecten van een dergelijke overeenkomst.
Inmiddels hebben ook de verantwoordelijken van het Estse gevangeniswezen Nederland bezocht. Tijdens dit driedaagse werkbezoek namen zij een kijkje in de gevangenissen van Zwolle en Ter Apel. Zodoende konden zij inzicht krijgen in de manier waarop in Nederland om wordt gegaan met gedetineerden.
Maar er klinkt ook kritiek op de plannen. De oppositie in de Tweede Kamer is niet te spreken over het plan van Coenradie. GroenLinks-PvdA kaartte aan dat er praktische bezwaren zijn, zoals toegang tot advocaten en familiebezoeken. Daarnaast haalden GroenLinks-PvdA en de SP een kritisch rapport van de Raad van Europa aan. Hierin valt te lezen dat er in de beoogde gevangenis het leefklimaat niet optimaal is. Coenradie benadrukte dat, indien er gevangenen naar Estland gaan, er altijd aan de Nederlandse wetgeving voldaan moet worden.
Ook de regeringspartijen toonden zich kritisch. NSC en oppositiepartij JA21 vragen zich af of het niet beter is om buitenlandse gevangenisbewaarders naar Nederland te halen. Volgens de staatssecretaris is dat geen oplossing. Naast een tekort aan personeel is er ook een gebrek aan ruimte. De cellen zijn hard nodig. De SP is van mening dat “een zichzelf respecterende rechtsstaat zelf in staat moet zijn de eigen gevangenen op te sluiten”. Echter hield Coenradie vol dat Nederland niet de luxe heeft om deze optie niet te onderzoeken.
Kritiek is er ook in Estland. De oppositie aldaar stelt dat het land mogelijk imagoschade zal oplopen. Het land, dat nu hoog aangeschreven staat als het gaat om digitale toepassingen, zou mogelijk in de toekomst gezien kunnen worden als land waar andere landen hun criminelen naartoe sturen. Desondanks houdt de huidige regering de optie tot het verhuren van cellen open.
Ondanks de gemaakte afspraken tussen Estland en Nederland en de wederzijdse bezoeken, zijn er nog geen contracten getekend. Volgens Coenradie zou het ook kunnen dat er helemaal geen contract getekend wordt en er dus ook geen gedetineerden naar Estland worden gestuurd.
