Lauri Läänemets, minister van Binnenlandse Zaken in Estland, presenteert volgende week een plan in de Riigikogu om het aantal schuilkelders fors uit te breiden. Uiterlijk in 2034 zouden er genoeg schuilplaatsen moeten zijn voor ruim 730.000 mensen.
Op dit moment zijn er in heel Estland 94 locaties aangewezen als schuilkelder. Omdat het land geen metrostations heeft en in de afgelopen jaren nooit budget vrijmaakte voor de aanleg van schuilkelders, bestaat de lijst met locaties uit voetgangerstunnels, parkeergarages en kelders van overheidsgebouwen. In totaal is er voor 50.000 mensen een veilige schuilplaats.
Läänemets gaat dit op een aantal manieren aanpakken. Zo moet het mogelijk zijn om bij een renovatie een kelder om te bouwen tot volwaardige schuilkelder. Bouwvergunningen zouden in dat geval makkelijker verstrekt moeten worden. Ook woningbouwcorporaties worden bij de plannen betrokken. Uiterlijk in april krijgen zij een oproep om mee te denken welke locaties die zij beheren geschikt zouden zijn voor een schuilkelder.
Voor de langere termijn wil de minister in de wet vastleggen dat nieuwe appartementencomplexen verplicht worden voorzien van een schuilkelder. In Finland is dit jaren geleden al bepaald. Daarnaast wil Läänemets ook dat de overheid gaat inventariseren waar en hoeveel schuilkelders er nodig zijn. Een dergelijk plan is er nu nog niet. Ook de technische eisen van een schuilkelder zijn nog te vaag.
De huidige schuilplaatsen zijn afgelopen jaar in alle haast aangewezen. In veel gevallen is er geen sanitair aanwezig, is de ventilatie niet voldoende en zijn er geen generatoren die voor elektriciteit kunnen zorgen. Door de eisen duidelijk vast te leggen, hoopt Läänemets dat lokale overheden en eigenaren van appartementencomplexen makkelijker mee gaan doen.
De minister benadrukt dat bij nieuwbouw niet enkel een extra lege ruimte onder straatniveau gebouwd hoeft te worden. Net zoals in Finland, kunnen schuilkelders een dubbele functie hebben. De meest voor de hand liggende is een parkeergarage, maar er zijn ook voorbeelden bekend van complete zwembaden die in geval van nood als schuilplaats kunnen dienen. Ook hier geldt dat zowel de overheid als ondernemers gezamenlijk inzet moeten tonen.
Volgende week zal duidelijk worden of het plan van de minister goed ontvangen wordt. Naar verwachting kost het plan dit jaar €1 miljoen, en in de jaren erna; als er actief gebouwd gaat worden; €15 miljoen per jaar. Maar er zijn ook kritische geluiden te horen, met name vanuit enkele architecten. Zij vinden dat de overheid veel te traag handelt. Dergelijke eisen aan nieuwe gebouwen hadden direct na de Russische inval in Oekraïne verplicht moeten worden. Zeker bij de bouw van nieuwe overheidsgebouwen had dit eenvoudig gekund.
